Σχολικές Δραστηριότητες προηγούμενων ετών

Παραγωγή λόγου- Φωνήματα
Φωνούλες που φωνάζουν (φ ω ν ή ε ν τ α )
Φωνούλες που ψιθυρίζουν (σ ύ μ φ ω ν α)
Συλλαβή- σύνθεση λέξης - σύνθεση πρότασης
Ανάπτυξη προφορικού λόγου - διαχωρισμός από τον γραπτό

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ασχολείται με την ενότητα της γλώσσας όπως αυτή ορίζεται στο αναλυτικό πρόγραμμα του νηπιαγωγείου και συγκεκριμένα την ανθρώπινη φωνή.Όμως θα εμπλακούν και άλλοι γνωστικοί τομείς όπως τα μαθηματικά , η γραφή και ανάγνωση η μελέτη περιβάλλοντος , δημιουργία και έκφραση και τέλος οι νέες τεχνολογίες.

ΣΤΟΧΟΙ: Τα  παιδιά θα μιλήσουν για τις δυνατότητες της ανθρώπινης φωνής(γέλιο, κλάμα, ψιθύρισμα,τσιρίδα, ομιλία, τραγούδι),  για τα διαφορετικά είδη ( ανδρική, γυναικεία, παιδική) και για την εκφραστικότητα της φωνής ( χαρούμενη, λυπημένη, θυμωμένη).Θα μιλήσουμε για τη σημασία της αναπνοής (αέρας) στην παραγωγή λόγου.Φωνητικές χορδές -αέρας παραγωγή φωνής.
Θα γίνει προσπάθεια να καταλάβουν τα παιδιά τον ρόλο της εισπνοής και της εκπνοής. Θα δοκιμάσουν διάφορα είδη εκπνοής (απότομη, κοφτή, διαρκής, χαλαρή) και συγχρόνως θα παράγουν ήχους. Θα προφέρουν φωνούλες υψηλές και χαμηλές. Δηλαδή φωνές που ακούγονται δυνατά όταν προφέρονται ή αντίθετα σιγανά. Θα παρατηρήσουν τον μηχανισμό της άρθρωσης ( χείλη, γλώσσα, δόντια, εκπνοή). Θα ακούσουν ακουστικά παραδείγματα από διάφορα είδη φωνής και θα τα χαρακτηρίσουν. Θα τραγουδήσουν γνωστά τραγούδια με αλλοιώσεις της φωνής (δυνατά , σιγά,κοφτά με κλειστή μύτη,ψιθυρίζοντας κ.λ.π.). Θα γνωρίσουν τα σύμβολα των φωνημάτων και θα τα χωρίσουν σε ομάδες ανάλογα με την ένταση που ακούγονται (σύμφωνα-φωνήεντα). Θα γίνει αναφορά στις ονομασίες που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για τα φωνήματα ανάλογα με την ένταση που ακούγονται ( φωνήεντα, σύμφωνα). Θα κατανοήσουν πως τα φωνήματα που παράγει η φωνή μας όταν χρησιμοποιούνται στον γραπτό λόγο ονομάζονται γράμματα.Θα μάθουν να χρησιμοποιούν σωστά τη φωνή τους αφού πρώτα πειραματιστούν, ακούγοντας φωνητικές συνθέσεις , κάνοντας ασκήσεις αναπνοής και άρθρωσης.Θα γίνει αναφορά στην σύνθεση συλλαβής, λέξης , πρότασης και στους τρόπους που αυτό επιτυγχάνεται.Θα παρατηρήσουν εικόνες με διαφορετικές εκφράσεις του λόγου και θα τις εντάξουν σε ομάδες ανάλογα με το είδος έκφρασης.
    Ο γνωστικός τομέας της γλώσσας στον οποίο δίνεται ιδιαίτερη σημασία στο νηπιαγωγείο, και συγκεκριμένα στην επιμέρους ενότητά του, που αφορά την ανθρώπινη φωνή, την σπουδαιότητά της, το ρόλο της, τη σωστή χρήση και προφορά της, θα προσπαθήσουμε να γίνει αντικείμενο «κατάκτησης» και γνώσης από τα νήπια.
ΣΤΑΔΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
            Αρχικά τα νήπια παρακολουθούν ένα βίντεο μικρής διάρκειας στο οποίο παρουσιάζονται ειδήσεις στην νοηματική γλώσσα. Ζητάμε την βοήθεια των νηπίων προκειμένου να καταλάβουμε τι διαφορετικό υπάρχει σε αυτό σε σχέση με τα άλλα βίντεο που κατά καιρούς έχουν δει. Στην καθημερινή τους ζωή ενημερώνονται και γνωρίζουν αρκετά για τα Μ.Μ.Ε. οπότε αμέσως απάντησαν (εκτός από 2-3 προνήπια ) πως αφορά την παρουσίαση ειδήσεων για άτομα που «δεν  έχουν φωνή» όπως χαρακτηριστικά είπαν.  Στην ερώτηση εάν καταλαβαίνουν τι λέει ο παρουσιαστής η απάντηση είναι αρνητική. Στο συγκεκριμένο σημείο με προσχεδιασμένες ερωτήσεις εστιάζουμε στην ανθρώπινη φωνή γιατί αυτός είναι ο σκοπός μας και όχι τα άτομα με ειδικές ανάγκες και προβλήματα που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο έρευνας  σε κάποιο άλλο σχέδιο εργασίας που θα ακολουθήσει το σενάριο για την ανθρώπινη φωνή και θα είναι προέκτασή του.
           Tι είναι άραγε η ανθρώπινη φωνή και πως παράγεται? Μια σειρά παιχνιδιών προσπαθώντας να μιλήσουμε με κλειστό και ανοιχτό στόμα βοηθούν τα νήπια να καταλάβουν πως απαραίτητο εργαλείο της φωνής είναι το στόμα και η αναπνοή. Αναπνέουμε με διαφορετικούς τρόπους και παίζουμε το παιχνίδι «μουσικά γενέθλια» στο οποίο τα παιδιά με το σταμάτημα της μουσικής προσπαθούν φυσώντας να σβήσουν ένα αναμμένο κερί το οποίο έχει τοποθετηθεί σε ασφαλές σημείο. Ο τρόπος με τον οποίο φυσάμε αλλάζει συχνά. Τα νήπια φυσάνε αργά, γρήγορα, απότομα, κοφτά κ.λ π. Καταλήγουμε στο συμπέρασμα  πως ο αέρας είναι απαραίτητος για την παραγωγή φωνής. Δίνονται στα παιδιά εικόνες ανθρώπων, που στο πρόσωπο τους διαφαίνονται διάφορα συναισθήματα όπως χαρά, λύπη, θυμός, απορία κ.ο.κ. και στη συνέχεια τους ζητάμε να μιλήσουν με την αντίστοιχη έκφραση (χαρούμενα , λυπημένα). Στην συνέχεια ακούγοντας μόνο και χωρίς να βλέπουν διάφορες φωνές ανθρώπων που μιλούν , προσπαθούν να μαντέψουν το είδος της φωνής ( ανδρική, γυναικεία, παιδική, κλάμα μωρού).
       Στον τομέα τώρα της δημιουργίας και έκφρασης και συγκεκριμένα των εικαστικών , έγινε επιλογή των χρωμάτων που θα αντιστοιχεί για κάθε έκφραση της φωνής. Πιο αναλυτικά τα νήπια επέλεξαν φωτεινά χρώματα (κόκκινο, κίτρινο, πορτοκαλί, μπλε, πράσινο) για το γέλιο, την τσιρίδα, την δυνατή φωνή και ομιλία ενώ σκούρα ( μαύρο , γκρι , καφέ ) για την λυπημένη, την κλαψιάρικη, τη θυμωμένη φωνή.
Από την άλλη και η ένταση της φωνής αποτέλεσε αντικείμενο παιχνιδιού αφού είπαμε την προσευχή μας δυνατά, σιγά, ψιθυρίζοντας, «διαβάσαμε» την ημερομηνία με τον ίδιο τρόπο, είπαμε τις καιρικές συνθήκες ανάλογα και το ίδιο συνέβαινε για οποιαδήποτε καθημερινή μας συνήθεια .
       Τους ήχους τώρα  που παράγει η φωνή μας αποφασίσαμε να τις «βαφτίσουμε» φωνούλες. Και αυτές όμως στην συνέχεια έπρεπε να τις χωρίσουμε σε ομάδες ( αυτές που φωνάζουν και εκείνες που ψιθυρίζουν).. Στο συγκεκριμένο σημείο έγινε αναφορά στο όνομα που χρησιμοποιούμε για τις φωνές που φωνάζουν και ψιθυρίζουν ( φωνήεντα , σύμφωνα). Χρησιμοποιώντας πινέλα και χρώματα φτιάξαμε δύο ομάδες ορίζοντας τα φωτεινά χρώματα για τα φωνήεντα και τα σκούρα για τα σύμφωνα. Και στον τομέα των μαθηματικών πραγματοποιήθηκε δραστηριότητα ομαδοποίησης των ήχων της φωνής , ανάλογα με την έντασή τους ( χρησιμοποιώντας το word).
      Άλλη μία δραστηριότητα που ξετρέλανε τα παιδιά ήταν η ακόλουθη: χρησιμοποιώντας το ταμπουρίνο χτυπούσαμε άλλοτε δυνατά και άλλοτε σιγανά. Τα νήπια έπρεπε να πληκτρολογούν στον υπολογιστή φωνήεντα τόσα- όσα ήταν και τα δυνατά χτυπήματα του ταμπουρίνου ενώ το αντίθετο γινόταν, πληκτρολογούσαν δηλαδή σύμφωνα για τα σιγανά χτυπήματα.
Επιπλέον τα νήπια χωρίστηκαν σε δύο ομάδες ( σύμφωνα , φωνήεντα) και στην μπλούζα τους είχαν την εικόνα ενός από τα γράμματα που αντιστοιχούσε στην ομάδα τους.Οι δύο ομάδες έπρεπε να παρατηρήσουν εναλλάξ την φωτογραφία που τους αναλογούσε κάθε φορά και στην οποία απεικονίζονταν άνθρωποι που φώναζαν ή ψιθύριζαν.
Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να αντιληφθούν τα νήπια πως όταν τις φωνούλες που παράγει η ανθρώπινη φωνή τις γράφουμε ή τις πληκτρολογούμε ονομάζονται γράμματα. Παίξαμε το παιχνίδι :
"Ο μάγος μαρκαδόρος γραμματίξ" που μάγευε τις φωνούλες σε γράμματα και έτσι δε φώναζαν πια. Με τη συγκεκριμένη δραστηριότητα διαχωρίζουμε τις έννοιες φωνήματα-γράμματα
 ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
     Είναι πλέον γεγονός και το καταλάβαμε όλοι, πως η ανθρώπινη φωνή παράγει:
  1. ΦΩΝΕΣ ΠΟΥ ΦΩΝΑΖΟΥΝ (ΦΩΝΗΕΝΤΑ): Όταν τις φωνάζουμε ακούγονται πολύ δυνατά και μακριά.
  2. ΦΩΝΕΣ ΠΟΥ ΨΙΘΥΡΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ ΧΑΜΗΛΑ (ΣΥΜΦΩΝΑ): Όσο και να τις φωνάξουμε, δεν ακούγονται μακριά γιατί ψιθυρίζουν. 

   «Συμφωνήσαμε» λοιπόν με τα παιδιά, πως οι ψιθυριστές φωνούλες αν ήταν άνθρωποι θα κατοικούσαν σε μια πολυκατοικία γιατί οι άνθρωποι που μένουν σε πολυκατοικία δεν κάνουν φασαρία αλλά αντίθετα σέβονται τους υπόλοιπους ενοίκους, εφόσον τα σπίτια είναι πολύ κοντά το ένα στο άλλο. Αντίθετα οι φωνούλες που φωνάζουν δυνατά, θα έπρεπε να μείνουν σε μονοκατοικίες στην εξοχή, γιατί εκεί θα μπορούσαν να μιλήσουν πιο δυνατά χωρίς να ενοχλούν κανέναν. Και αυτό γιατί στις φωνακλάδικες φωνές αρέσει η φασαρία, το παιχνίδι, τα γέλια, οι φωνές και η ένταση. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο όταν δεν υπάρχει γύρω μας κόσμος που σίγουρα ενοχλείται.
Η απόφαση ήταν ομόφωνη!! Να φτιάξουμε κατοικίες για τα φωνήματα που παράγει η ανθρώπινη φωνή. Η διαδικασία είναι σε όλους γνωστή, γι αυτό πινέλα, χρώματα, ψαλίδια, άδεια κουτιά παπουτσιών, κόλλες πολύχρωμα χαρτόνια κ.λ.π. είχαν τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Στο  β ί ν τ ε ο  που ακολουθεί μπορείτε να δείτε όλα τα στάδια, τη μέθοδο και το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης δραστηριότητας.




Δεν υπάρχουν σχόλια: